Waardecreërende bedrijfsprocessen

Zoals in de blog van 5 februari toegelicht, dienen bedrijfsprocessen om visie, doelstellingen en strategie zo optimaal mogelijk te realiseren. Waardecreatie dus. Voor private ondernemingen gaat het doorgaans om winst voor de aandeelhouders. Bij non-profit en overheidsorganisaties, gaat het om waarde voor verscheidene belanghebbenden. Doch ook zij dienen sowieso kosten onder controle te houden om zoveel mogelijk waarde te leveren.

Kortom, alle organisaties moeten voor waardecreërende bedrijfsprocessen zorgen. Maar hoe zorg je – en vooral, hoe vergewis je je – dat bedrijfsprocessen in jouw organisatie waardecreërend zijn en blijven?

Traditionele kostprijssystemen

Bij traditionele ‘cost accounting’ worden gebruikte middelen (zoals grondstoffen, loonkosten, gebruik van materieel, enz.) rechtstreeks aan producten of diensten toegekend.

Zolang de verhouding direBlackBox processcte kosten vs. indirecte kosten hoog is, m.a.w. wanneer de meeste kosten direct aan het product of de dienst kunnen worden toegewezen, valt dit best mee.  Echter, van zodra er meer indirecte kosten te verdelen zijn, wordt het zoals rijden in een dichte mist; of zoals een black box. Dan moeten deze indirecte kosten verdeeld worden over (teveel) omslagsleutels, met risico op verlies van objectieve inzichten.

Volgende kostencalculatie methodes bieden het grote voordeel van transparantie. Jawel, mits het kennen van de bedrijfsprocessen en hun respectievelijke activiteiten… De achtste reden om jouw bedrijfsprocessen behoorlijk te kennen.

Activity-Based Costing (ABC)

ABC principle NL

Bij ABC worden middelen – kosten – eerst aan activiteiten (bouwstenen van bedrijfsprocessen) gelinkt, d.m.v. “resource drivers”. Daarna worden deze activiteiten aan zgn. kostobjecten gelinkt, a.d.h.v. “activity cost drivers”.

Voordelen van de ABC-methode

  • Correcte(re) berekening van de kostprijs
  • Belangrijke informatiebron voor de prijszetting
  • Nauwkeurigere informatie m.b.t. winstgevendheid van producten / diensten
  • Het productieproces wordt doorzichtiger
  • Betrouwbaarder beeld van de realiteit
  • Duidelijkere informatie over de kosten van activiteiten doorheen de volledige onderneming
  • Inzichten over wat er aan de basis ligt van een bepaalde kostenvermindering of kostenvermeerdering

Nadelen

  • Doorgaans complexer (dan traditionele kostprijssystemen)
  • Daardoor ook duurder, in het bijzonder door de hogere tijdsbesteding
  • Wanneer men het wil integreren met kostenboekhouding en nacalculatie, betekent het een ingewikkeldere kostenregistratie

Activity-Based Process Costing

Deze ‘variante’ is gebaseerd op het principe dat een bedrijf een netwerk is van processen, en processen series zijn van activiteiten; en dat elke activiteit klant is van een andere activiteit én zelf zijn eigen klanten heeft.

Manufacturing NL

Business Process Analyse is hierbij essentieel, lees de basisvoorwaarde voor de methode. Activity-Based Process Costing draagt ook bij tot de verbetering van processen binnen de organisatie, nl. door het identificeren – zeg maar categoriseren – van activiteiten die al dan niet waarde toevoegen aan de proces-output, of eerder (enkel) kostenverhogend zijn en geen waarde toevoegen (zie blog van dd. 5 maart – § Waardetoevoeging – voor meer praktische details).

Lean Accounting

Dit is een nog recentere methode, die nauw verbonden is met Lean Management. Lean Accounting beoogt 2 voorname objectieven:

Efficiëntere accounting of boekhoudprocessen

Eigenlijk is dit gelijkaardig aan het “lean maken” van operationele processen: het verwijderen van verspillingen, het optimaliseren van de capaciteit, het minimaliseren van de doorlooptijd, het voorkomen en elimineren van fouten en het doorzichtig maken van de processen. Doch nu toegepast op de financiële processen.

Bijdragen tot een volledige Lean onderneming

Traditionele financiële processen – zoals boekhoud-, controle, en performantie monitoring processen – vormen dikwijls een beperking m.b.t. de transformatie tot een integraal Lean organisatie. Lean Accounting zorgt voor duidelijkere en gemakkelijker interpreteerbare informatie die leidt tot een beter begrip van wat waarde levert voor de klant en de onderneming; en van de kosten, of dus welke activiteiten of factoren de waarde verminderen. Het gebruik van Value stream Costing (een eenvoudige kostenallocatie van ‘value streams’), Box Score rapporten – zoals hieronder afgebeeld -, enz. zijn typische visuele en heel begrijpelijke technieken zoals we die kennen uit Lean Management.

Box_Score_1 (2)

 Voorbeeld van een Lean Accounting Box Score report

Conclusie

Hoewel ik nog uitvoerig op Lean Accounting zal terugkomen in toekomstige blogs, hoeft het geen betoog dat bovenstaande methodes, gebaseerd op inzicht in eigen bedrijfsprocessen, tot een duidelijker en transparanter kostenbeheer leiden. Heb je hierover specifieke vragen, of opinies? Reageer via onderstaand vak “Reacties”, of neem gerust contact op.

P.S.: Als je deze informatie nuttig vond, aarzel dan niet om ze te delen met je Facebookvrienden en –fans, LinkedIn contacten, Twitter volgers en Google+ circles via de share knoppen hieronder. Bedankt!

Bronnen: Afbeelding 4